CJITL inDepth, Organizasaun Naun Govermental ne’ebe durante ne’e sempre hakilar konaba korupsaun sujere atu orgaun kompetenti halo investigasun klean hasoru Ministru João Cancio ne’ebe deskonfia halo korupasaun hodi halakon osan ho montante U$ 25.000.

“Persiza Investigasaun ne’ebe klaru hodi hatudu katak osan ne’e sei iha ka laiha”, dehan Direitur Exekuitvu Lalenok Ba Ema Hotu (LABEH), Christoper Henry Samson, foin lalais ne’e iha Dili.

Nia mos rekuinese katak diskunfia osan lakon iha Ministerio Edukasaun nia gabinete no informasaun ne’e hasai duni iha Parlamento Nasional maibe ministeriu ne’ebe refere rejeita katak osan la lakon ida.

Eis funsionariu publiku iha governasaun Fretilin ne’e mos nia kontra atetude ne’ebe mak la fo suporta ba Governasaun diak hodi halo korupasaun no halo lakon povu nia osan.

Ho razaun ida ne’e nia husu ba Provedoria Dereitus Humanus no Justisa atu hare’e asuntu ne’e.

Inklui mos husu ba parte polisial, Inspesaun Geral hodi halo investigasaun tanba korupsaun ne’e hanesan krimi ida.

Ba asuntu ne’e, Aderito Hugo da Costa, Menbru PN husi Komisaun C ba asuntu ekonomia, Finansa no Anti Korupsaun mos sujere atu halo investigasaun ba ministeriu ne’ebe refere.

“Komesa 2007 kria ona instituisaun kompetente atu halo investigasaun atu halo prosesu ba kazu sira ne’ebe akontese”, katak nia. “Instituisaun sira ne’e mak hanesan ministeriu publiku iha polisia investigasaun no iha Komisaun Anti Korupsaun (KAK).

Eis direitur Timor Post ne’e mos katak korupsaun ne’e krime ekstra ordinariu ne’ebe karik korupsaun ne’e iha duni no sai iha publiku maka instituisaun kompetente sira ne’e ba halo ona investiga kazu ne’ebe ho tendensia korupsaun.

Iha biban ne’e, deputada Ilda Maria da Conceicão ne’ebe akuza Ministru João Cancio liu husi plenaria foin lalais ne’e haforsa katak osan ho montante $. 25.000 ne’e lakon duni iha gabineti ME iha inisiu fulan Febreiru 2011.

“Hau hetan informasaun osan lakon iha Ministeiro ne’ebe refere iha fin de febreiro nia laran”, katak deputada husi partidu Fretilin ne’e. “Osan ne’ebe lakon total U$ 25.000”.

Membru deputado Fretilin ne’e senti preoukupa oitaun tanba to’o agora seidauk iha investigasaun ba kazu ne’ebe refere.

“Presiza investigasaun ba funsionariu ne’ebe mak kaer osan ihan gabineti iha Ministeriu Edukasaun karik akuza duni entaun lori funsionariu ne’e ba iha prosesu tuir lei”.

Ministru Edukasaun, Joao Cancio rasik iha semana rua liu ba deklara ona ba publiku katak laiha osan mak lakon iha nia gabinete no prontu simu investigasaun ba kaju ne'e. (Carlito Belo &  Mariana Moniz, Fernando de Carvalho no Aurelia de Araujo/CJITL Internship)